شاهد بر معامله باشد و نيز نويسنده‌اى نيابيد كه معامله را بنويسد در چنين جايى بايستى از مديون چيزى بعنوان رهن بگيريد . فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ الخ اما در جايى كه مطمئن باشيد بر مديون كه خيانت نميكند در اين صورت امانتى كه برهن گرفته‌ايد بوى رد كنيد . اين اوامر در اينجا ظاهرا تمامش يا اكثرش اوامر ارشادى است نه مولوى و جلوگيرى از نزاع و فساد است . دانشمندان و مفسرين گفته‌اند در اين مبارك سوره بقره پانصد حكم بيان شده كه بيست و پنج حكم آن در همين آيه راجع به معامله شماره شده 1 - إِذا تَدايَنْتُمْ بِدَيْنٍ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَاكْتُبُوهُ چون مالى به كسى داديد بنويسيد 2 - نويسنده عادل باشد تا ظلم و تعدى واقع نشود 3 - نبايد نويسنده امتناع از نوشتن نمايد 4 - بايستى مديون املا كند و اقرار نمايد و نويسنده بنويسد 5 - آن كسى كه پول ميگيرد يا معامله سلم مىكند بايستى او را موعظه نمود كه از خدا بترس و غش و تقلبى در معامله راه مده 6 - در جايى كه معامله راجع بسفيه و طفل و ضعيف و ديوانه باشد كه نتواند بدرستى املاء كند بايستى ولى او نيابت نمايد از طرف وى 7 - علاوه از املاء مديون و نوشتن بايستى شهودى بر صدق قضيه در بين باشد كه خلافى و اشتباهى واقع نشود 8 - آنجايى كه دو مرد حاضر نباشند يك مرد و دو زن را بايستى گواه گرفت 9 - هر مرد و زنى شايستگى گواهى ندارند بايد شهود عادل باشد 10 - در مقام علت حكم كه چرا دو زن مقابل يك مرد است براى اينكه اگر يك زن فراموش كرد ديگرى وى را متذكر گرداند 11 - آن كس كه تحمل شهادت نمود و صاحب حق وى را طلبيد براى اداء شهادت نبايد از اقامه شهادت ابا كند 12 - هر گاه دين اندك باشد براى كمى آن از نوشتن و گواه گرفتن نبايد خوددارى نمايند 13 - اگر براى اندك نيز گواه بگيرند و بنويسند نزد خدا به عدالت نزديكتر خواهد بود 14 - اينطور استحكام در باب معامله و حقوق نزد خداوند محكم‌تر و درست‌تر است 15 - اينطور عمل براى رفع شك بهتر است